Thời cơ của ngành chiếu sáng ngoài trời Việt Nam trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 


Thời cơ của ngành chiếu sáng ngoài trời Việt Nam trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Cách mạng công nghệ 4.0 đã bắt đầu được vài năm và Việt Nam không nằm ngoài tác động của làn sóng đó. Thách thức đặt ra cho nền kinh tế nói chung và ngành chiếu sáng ngoài trời nói riêng là rất lớn nhưng cũng có những cơ hội không hề nhỏ mà chúng ta có thể đón đầu để tận dụng thành công.
Hoạt động của con người diễn ra 24/24 nên chiếu sáng là nhu cầu rất cần thiết.

Đặc điểm ngành chiếu sáng ngoài trời tại Việt Nam hiện nay

Việt Nam đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa với 802 đô thị, tỷ lệ đô thị lên đến 36,6% tính đến hết năm 2016 (theo thống kê của Bộ Xây dựng). Năng lượng sử dụng cho chiếu sáng hàng năm ở Việt Nam là 25%. Mặc dù vậy thì việc quy hoạch chiếu sáng đô thị tại nước ta còn nhiều bất cập và chậm trễ, gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế và khiến ngành công nghiệp này phát triển chưa tương xứng với tiềm năng.

Thiết bị chiếu sáng ngoài trời tại Việt Nam vẫn sử dụng đèn natri cao áp, đèn compact, huỳnh quang và đèn sodium là chủ yếu. Tuy nhiên, những năm gần đây, Nhà nước đã chú trọng đầu tư hơn cho lĩnh vực chiếu sáng ngoài trời nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng và tiết kiệm điện năng. Đèn LED với những tính năng vượt trội như tiết kiệm điện năng, tuổi thọ cao và thân thiện với môi trường đã có sự phát triển rõ rệt. Theo thống kê của LEDinside -  bộ phận chuyên về LED của hãng nghiên cứu thị trường TrendForce, Việt Nam là nước có thị trường đèn LED phát triển nhanh nhất Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng hơn 60% trong giai đoạn 2013-2015.

Đèn LED trong chiếu sáng đường phố

Năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt danh mục dự án “Phát triển và thúc đẩy công nghệ LED cho chiếu sáng chung ở Việt Nam” do UNDP tài trợ không hoàn lại từ nguồn viện trợ của Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF). Bên cạnh đó thì chính các đơn vị sản xuất và kinh doanh thiết bị chiếu sáng cũng không ngừng tìm tòi, cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ vỏ đèn, nguồn đèn và đặc biệt là với chip đèn LED, thay thế cho các loại chip kém chất lượng từ Trung Quốc. Từ đó đến nay, thị trường đèn LED Việt Nam tiếp tục có sự bứt phá ngoạn mục. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh,… đèn trang trí đường phố đã được thay thế toàn bộ bằng đèn LED.  Và tại các tỉnh thành khác trên cả nước, trang trí bằng đèn LED cũng đang trở thành một xu thế.

Hình ảnh đèn LED trang trí trên đường phố Hà Nội

Theo TrendForce, thị trường đèn LED Việt Nam năm 2015 đã đạt 271 triệu USD năm 2015 và dự báo sẽ đạt 348 triệu USD vào năm 2016.

2. Cách mạng công nghiệp 4.0

Nhân loại đã trải qua 3 cuộc cách mạng công nghiệp lớn nhưng cuộc cách mạng lần thứ tư này được coi như một bước tiến lớn, chưa từng có trước đây. Trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, máy móc sẽ thay thế con người làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau, kết hợp các công nghệ lại, làm mờ ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học và trí tuệ nhân tạo sẽ lên ngôi. Đó là một thế giới trong đó máy móc tương tác và giao tiếp một cách thông minh với môi trường vật chất. Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ in 3D và khoa học dữ liệu là những công nghệ hiện tại sẽ đóng vai trò chủ yếu trong cuộc cách mạng này.

Lịch sử 4 cuộc cách mạng của con người

Việt Nam đang bước vào cuộc cách mạng lần thứ tư này nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức.

3. Thách thức với ngành chiếu sáng Việt Nam trong cách mạng công nghiệp 4.0

Cách mạng công nghiệp 4.0 mới bắt đầu nhưng những thách thức nó đem lại cho nền kinh tế Việt Nam nói chung và ngành chiếu sáng nói riêng là không hề nhỏ.

Đầu tiên là phát triển công nghệ.

Cách mạng 4.0 được coi là cách mạng sản xuất thông minh, nơi mà máy móc sẽ chiếm vai trò lớn nhất trong toàn bộ quá trình sản xuất, đặc biệt với ngành công nghiệp nặng như chiếu sáng, vì thế cải tiến dây chuyền sản xuất trở thành nhiệm vụ quan trọng hàng đầu nhưng cũng là thách thức cực lớn với các đơn vị sản xuất thiết bị chiếu sáng tại Việt Nam. Tự nghiên cứu phát triển công nghệ mới hay nhập khẩu máy móc từ nước ngoài là câu hỏi cho những người đứng đầu doanh nghiệp.

Sản xuất tự động với robot làm việc là chủ yếu

Tiếp theo là đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào quản lý, khai thác, vận hành hệ thống kết cấu hạ tầng của toàn bộ dây chuyền sản xuất.

Để ứng dụng công nghệ mới, tự động hóa vào hoạt động sản xuất và kinh doanh thiết bị chiếu sáng một cách hiệu quả, các doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, đồng thời đào tạo các kỹ năng làm việc, đặc biệt là các vị trí có liên quan trực tiếp đến thiết bị chiếu sáng như nghiên cứu phát triển, thiết kế và sản xuất sản phẩm mới để có thể cạnh tranh và hội nhập với thế giới. Cách mạng công nghiệp 4.0 được coi là thời đại “sản xuất thông minh” nhưng để làm được điều đó phải có những “con người thông minh” và đào tạo nguồn nhân lực là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.

Nhân lực trình độ cao đóng vai trò quan trọng trong cách mạng công nghiệp 4.0

Khi đã có dây chuyền và con người, thách thức tiếp theo mà ngành chiếu sáng phải đối mặt chính là làm sao để phát triển hệ thống chiếu sáng thông minh.

Cách mạng 4.0 sẽ khiến thế giới trở nên “thông minh” hơn, hình thành nên thành phố thông minh và vì thế chiếu sáng cũng bắt buộc phải như vậy. Chiếu sáng thông minh chính là việc chiếu sáng sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng. Nó cho phép điều khiển thiết bị linh hoạt cũng như tăng khả năng thích ứng với các điều kiện môi trường khác nhau. Chiếu sáng thông minh được nối internet có thể điều khiển từ xa về thời gian và cường độ chiếu sáng.Vừa phải tiết kiệm điện năng, vừa giảm chi phí vận hành và phải kéo dài tuổi thọ đèn chiếu sáng. Chất lượng ánh sáng tốt hơn, rõ hơn và ít ô nhiễm ánh sáng hơn, an toàn và an ninh đường phố được cải thiện. Từ đó đòi hỏi sự sáng tạo trong thiết kế và yêu cầu nhiều chức năng hơn với thiết bị chiếu sáng.

Cuối cùng, khả năng cạnh tranh được xem là thách thức lớn nhất.

Các công ty nước ngoài với máy móc và trang thiết bị hiện đại hơn, sản phẩm chất lượng tốt cùng giá thành rẻ hơn thâm nhập vào thị trường Việt Nam, các đơn vị sản xuất trong nước liệu có cạnh tranh được khi mà công nghệ của chúng ta không thể và chưa thể sánh kịp với các nước phát triển như Anh, Mỹ, Pháp, Đức…? Các đơn vị sản xuất thiết bị chiếu sáng sẽ đối đầu trực tiếp để giành lại thị phần hay xuất khẩu sang các thị trường kém phát triển hơn? Đây chính là thách thức không nhỏ cho bất cứ đơn vị sản xuất và kinh danh thiết bị chiếu sáng nào trong nước.

Những yếu tố điểm trên chính là thời cơ to lớn mà dải đất hình chữ S của chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Liệu chúng ta có nắm bắt được cơ hội, vượt qua được thách thức để đưa ngành chiếu sáng tiến lên một chặng đường mới ? Không lâu nữa, chúng ta sẽ có câu trả lời.

Nguyễn Xuân Thủy

Founder TK Lighting